Tüm yazılar

TOKEN NOTLARI · SAYI 6

2026'da tokenizasyon: yılın on gelişmesi ve 2027'de izlenecekler

Boğaziçi Üniversitesi CARF (Center for Applied Research in Finance) okurları için iki haftada bir hazırladığımız tokenizasyon ve dijital finans bülteni.

Yusuf Şensoy5 dk okuma
OCAŞUBMARNİSMAYHAZTEMAĞUEYLEKİKASARA1234567891020262026 · ON GELİŞME2027'DE İZLENECEKLER →

Bu sayıda

Yılın son sayısında 2026'ya geri bakıyoruz. Ana yazıda Ocak-Ekim döneminden seçtiğimiz on gelişme ve 2027 için izleme listemiz var. Lab notunda dört piyasa göstergesinin yıl başından bu yana seyrini, Kavram köşesinde BIS'in birleşik defter önerisini bulacaksınız.

2026'da tokenizasyon: yılın on gelişmesi ve 2027'de izlenecekler

Seçimde iki ölçüte baktık: gelişme piyasa altyapısını ya da düzenlemeyi fiilen değiştirdi mi, Türkiye'deki tartışmaya bir karşılığı var mı. Liste Ocak-Ekim dönemini kapsıyor ve kronolojik.

TarihGelişmeNeden önemli
19 OcakNYSE, tokenize menkul kıymetler için 7/24 işlem, zincir üstü takas ve stablecoin ile hesap fonlaması öngören bir platform geliştirdiğini açıkladı; tokenize mevduat tarafında BNY ve Citi ile çalışıyor [1].İşlem ve takas aynı tasarımda ele alındı. SEC onayı bekleniyor.
18 MartSEC, Nasdaq'ın tokenize menkul kıymet işlemine izin veren kural değişikliğini onayladı: aynı emir defteri, aynı CUSIP, aynı haklar; takas T+1 kalıyor [2].Tokenize pay, geleneksel payla ikame edilebilir (fungible) sayıldı.
Ocak-HaziranBIST'in T+1 projesinde serbest test ortamı 5 Ocak'ta açıldı, senaryolu testler için MKK ortamı 8 Haziran'da kullanıma girdi [3].Geçiş için hedef tarih 31 Aralık 2026 [4].
9 TemmuzAvrupa Parlamentosu genel kurulu dijital euro tüzüğünde müzakere yetkisini 416'ya karşı 169 oyla onayladı; Konsey ile üçlü görüşmeler 13 Temmuz'da başladı [5].Kurumlar yasayı 2026 sonuna kadar bitirmeyi hedefliyor.
13 TemmuzOndo Global Markets, Ondo Stocks adını aldı; 438'i aşkın tokenize hisse, Eylül 2025'ten bu yana 20 milyar $'ı aşan kümülatif hacim [6].Üçüncü taraf tokenize hissede en büyük ihraççı ölçek kazandı.
15 TemmuzDTCC, DTC'de saklanan varlıkları tokenlara çevirip 30'dan fazla kurumla gerçek işlemler yaptı; repo, menkul kıymet ödünç, teminat ve marj akışları Besu ve Canton ağlarında denendi [7].Tokenizasyon servisi Ekim 2026 için planlandı.
29 TemmuzHazine ve Maliye Bakanlığı tebliğiyle işlenmemiş kıymetli maden, fiziki karşılığı Darphane ya da Borsa'da saklanmak şartıyla "dijital kıymetli maden"e dönüştürülebilir hale geldi; dönüşümü merkezi takas kuruluşu yapacak [8][9].Varlık kripto varlık sayılmıyor; Borsa'da işlem Bakanlık onayına bağlı.
3 AğustosTCMB, Dijital TL ekosistem çağrısına gelen 85 projeden 23'ünü üçüncü aşamaya aldı; 15'i jetonlaştırma kategorisinde [10].Geliştirme ve deney alanı testleri başladı.
6 EylülOVP 2027-2029, sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı ve kayden izlenmesine ilişkin usul ve esasların belirleneceğini yazdı [11].7518 sayılı Kanun'un tokenize ihraç ayağı programa girdi.
17 EylülSEC, tokenize menkul kıymet işlem platformlarına beş yıllık şartlı muafiyet verdi; ihraççı 30 gün içinde itiraz edebiliyor, hak eşitliği şart, sembol ve hacim sınırları var [12].Üçüncü taraf tokenize hisse için denetim altında bir işlem alanı açıldı.

Listede ABD ağırlığı belirgin. Yıl boyunca orada konuşulan konu, tokenın hangi haklarla kimin altyapısında işlem göreceğiydi; Nasdaq kararı ve DTCC işlemleri ağırlığı mevcut borsa ve saklama altyapısına verdi, Eylül muafiyeti ise yeni platformlara sınırlı bir alan bıraktı. Türkiye'de yıl daha çok çerçeve çizmekle geçti. Altın için bir tebliğ çıktı, OVP'ye hüküm girdi, TCMB proje seçti. Tokenize pay ya da DİBS ihracına izin veren bir düzenleme ise henüz yok.

2027'de izlenecekler

Borsa İstanbul'un T+1 hedefi 31 Aralık 2026 [4]. Takvim tutarsa 2027, pay piyasasının T+1 ile çalıştığı ilk yıl olacak; ilk sayıda hesapladığımız bekleyen tutar düşüşünün gerçekleşip gerçekleşmediğine bakacağız.

SPK cephesinde ana beklenti, OVP hükmünün tebliğe dönüşmesi. Kamuya açılmış bir taslak henüz yok [11]; hangi araçlarla başlanacağı ve MKK kayıtlarıyla nasıl bağlanacağı belirsiz. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarında ilk faaliyet izinleri de bekleniyor: Ekim 2026 itibarıyla 43 platform aktifti, tasfiye listesinde 56 kuruluş vardı [13].

Dijital euroda üçlü görüşmeler sonuçlanırsa Eurosystem'in planı 2027 ortasında pilot, 2029'da olası ilk ihraç [5][14]. Dijital TL'de üçüncü aşamanın takvimi açıklanmadı [10]. TCMB'nin 2026 programında merkez bankası dijital parasının tokenize menkul kıymet takasında kullanımına yönelik kavram kanıtlama (PoC) çalışması yer alıyordu [15]; sonuçların ne zaman paylaşılacağı bilinmiyor. ABD'de ise SEC muafiyetiyle ilk platformun en erken 2026'nın son çeyreğinde duyurulması bekleniyor [16].

Lab notu: Dört göstergede 2026

Yıl başı ile 12 Ekim 2026 arasındaki karşılaştırma aşağıda. Değerler milyar dolar.

Gösterge (kaynak)Yıl başı12 Ekim 2026Değişim
Stablecoin piyasa değeri, USD'ye endeksli (DefiLlama)305,9 (1 Ocak) [17]311,3 [18]+%1,8
Tokenize gerçek dünya varlıkları, stablecoin hariç (RWA.xyz)—39,2 [20]—
Tokenize ABD Hazine fonları (RWA.xyz)8,9 (1 Ocak) [21]14,9 [22]+%67
Tokenize hisse (RWA.xyz)0,87 (14 Ocak) [19]3,34 [23]+%284
0+%100+%200+%300Stablecoin piyasa değeri305,9 → 311,3 mlr $+%1,8Tokenize ABD Hazine fonları8,9 → 14,9 mlr $+%67Tokenize hisse0,87 → 3,34 mlr $+%284yıl başı → 12 Ekim 2026 değişim
Yıl başından 12 Ekim 2026'ya değişim (milyar $). RWA toplamının doğrulanmış yıl başı değeri olmadığı için grafikte yer almıyor.

Stablecoin arzı yıl boyunca yatay seyretti; artış %1,8. Tokenize varlıklarda büyümenin bileşimi değişti. Ekim itibarıyla Hazine fonlarının bu toplam içindeki payı yaklaşık %38, hisselerin payı %9. Hazine fonlarında son 30 günde %5,8'lik bir düşüş var ve sıralama da değişmiş: en büyük ürün artık 2,38 milyar $ ile Circle USYC, BlackRock BUIDL 2,20 milyar $ ile üçüncü [22].

Hisse rakamı en oynak satır. Binance Research aynı dönem için 0,9 milyar $'dan 4,43 milyar $'a (15 Eylül) bir artış hesaplıyor [16]. Yön aynı, seviye kaynağa göre ciddi biçimde değişiyor.

Yöntem notu: Yıl başı değerleri, kaynak platformların verisini aktaran haberlerden alındı; güncel değerler platform sayfalarından 12 Ekim 2026'da okundu. Stablecoin değerleri DefiLlama'nın USD'ye endeksli serisinden 1 Ocak ve 12 Ekim 2026 için okundu. RWA toplamı için doğrulanabilir bir yıl başı değeri bulunamadığından o satırda yalnızca güncel değer veriliyor. RWA.xyz serilerinde "dağıtık değer" (distributed value) kullanıldı. Hisse satırında Ocak değeri RWA.xyz'nin "halka açık hisse" kategorisinden, Ekim değeri "hisse" panosundan geliyor; kapsam değişmiş olabileceği için bu satırı yaklaşık okumak gerekir. Oranlar Python ile hesaplandı ve yuvarlandı.

Kavram köşesi: Birleşik defter

Birleşik defter (unified ledger), BIS'in 2023 Yıllık Ekonomik Raporu'nda önerdiği, merkez bankası parası, tokenize mevduat ve tokenize varlıkların aynı programlanabilir platformda bir araya geldiği ortak işlem alanı [24]. Bir işlem için gereken bütün bileşenler aynı yerde durduğundan bugünkü ayrı mesajlaşma ve mutabakat adımlarına gerek kalmıyor, takas merkez bankası parasıyla aynı platformda tamamlanıyor. Verinin yalnızca yetkili taraflarca görülmesini bölümlemeler (partitions) sağlıyor. BIS tek bir küresel sistem öngörmüyor; farklı kullanım alanlarına hizmet eden defterlerin birbirine bağlanabileceğini söylüyor. 2025 raporunda fikir, tokenize merkez bankası rezervleri, tokenize ticari banka parası ve tokenize devlet tahvilinden oluşan bir üçlüye dayandırıldı; aynı raporda stablecoinlerin teklik, esneklik ve bütünlük testlerini geçemediği belirtildi [25].

Kaynakça

  1. [1]ICE / NYSE (19 Ocak 2026). The New York Stock Exchange Develops Tokenized Securities Platform.
  2. [2]Dechert (25 Mart 2026). SEC Approves Nasdaq's Tokenized Securities Trading Proposal.
  3. [3]MKK (5 Haziran 2026). Pay Takas Süresinin T+2'den T+1'e Kısaltılması Projesi Senaryolu Testleri Hk..
  4. [4]Borsa İstanbul (29 Ağustos 2025). Pay Piyasasında İşlem Gören Sermaye Piyasası Araçlarında Takas Süresinin Kısaltılması Hk.. Duyuru sayı E-18454353-100.04.02-38907.
  5. [5]Banca d'Italia (9 Temmuz 2026). Euro digitale: il Parlamento europeo approva l'avvio dei negoziati sul Regolamento. İlk üçlü görüşmenin 13 Temmuz'da yapıldığı için: Freshfields, "Europe's digital euro heads to last stage of negotiations", 15 Temmuz 2026.
  6. [6]Ondo Finance (22 Haziran 2026). Ondo Tokenized Stocks Are Live on LI.FI.
  7. [7]DTCC (15 Temmuz 2026). DTCC Turns Tokenization into Reality.
  8. [8]Bloomberg HT (29 Temmuz 2026). Kıymetli madenlerin dijital ortama aktarılmasına dair yeni düzenleme.
  9. [9]Resmî Gazete (29 Temmuz 2026). Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/1). Hazine ve Maliye Bakanlığı; Sayı 33324.
  10. [10]TCMB (3 Ağustos 2026). Basın Duyurusu 2026-33: Dijital Türk Lirası Projesi Ekosistemine Katılım Çağrısı.
  11. [11]Resmî Gazete (6 Eylül 2026). Orta Vadeli Program (2027-2029)'un Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11752). Sayı 33362 (Mükerrer); ilgili hüküm programın 39. sayfasında.
  12. [12]Jones Day (Eylül 2026). The SEC's New "Innovation Exemption": Five-Year Relief for Trading on Tokenized Securities Venues.
  13. [13]SPK (erişim 14 Ekim 2026). Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar: Faaliyette Bulunanlar Listesi (Geçici Liste). Tasfiye Sürecinde Olanlar Listesi'nde 56 kuruluş: spk.gov.tr/kurumlar/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar/tasfiye-surecinde-olanlar-listesi.
  14. [14]Lietuvos bankas (30 Ekim 2025). Eurosystem moving to next phase of digital euro project.
  15. [15]Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (30 Ekim 2025). 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı. Resmî Gazete, 30 Ekim 2025, Sayı 33062 (Mükerrer); Tedbir 379.6.
  16. [16]Seoul Economic Daily (27 Eylül 2026). Tokenized Stocks Jump Fivefold in 2026 as U.S. Venues Prepare Launch.
  17. [17]DefiLlama. Stablecoin dolaşımı, USD'ye endeksli seri: 1 Ocak 2026 değeri. Veri: stablecoins.llama.fi/stablecoincharts/all, erişim 14 Ekim 2026
  18. [18]DefiLlama. Stablecoin dolaşımı, USD'ye endeksli seri: 12 Ekim 2026 değeri. erişim 14 Ekim 2026
  19. [19]CoinDesk (14 Ocak 2026). Figure joins stock tokenization race with new trading platform backed by BitGo, Jump. Veri: RWA.xyz.
  20. [20]RWA.xyz (erişim 12 Ekim 2026). Genel görünüm.
  21. [21]Cointelegraph (25 Şubat 2026). Tokenized US Treasurys rise by over $1B since start of 2026.
  22. [22]RWA.xyz (erişim 12 Ekim 2026). Tokenized U.S. Treasuries.
  23. [23]RWA.xyz (erişim 12 Ekim 2026). Tokenized Stocks.
  24. [24]BIS (20 Haziran 2023). Annual Economic Report 2023, Chapter III: Blueprint for the future monetary system: improving the old, enabling the new.
  25. [25]BIS (24 Haziran 2025). Annual Economic Report 2025 basın duyurusu.

Token Notları bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım tavsiyesi değildir.